Langstlevendentestament, stel de erfdelen vast!

Printvriendelijke versie

Als vader en moeder een langstlevendentestament hebben gemaakt, krijgen de kinderen daarmee te maken zodra de eerste ouder komt te overlijden. Het gezin is niet klaar met het enkele feit dat er een testament is. De notaris zal nog een verklaring van erfrecht moeten afgeven waaruit blijkt wie de erfgenamen en de executeur zijn. Met deze verklaring kan de langstlevende of de executeur bij banken en andere organisaties aantonen dat hij bevoegd is om de erfenis af te wikkelen.

In geval van een langstlevendentestament krijgen de kinderen hun erfdeel nog niet uitbetaald. Zij krijgen een niet-opeisbare geldvordering op hun langstlevende ouder. De geldvordering is pas opeisbaar als de langstlevende ook komt te overlijden. Meestal komt het erop neer dat de kinderen bij het overlijden van de laatste ouder het vermogen in gelijke porties delen. Toch is het voor de erfbelasting zinvol om de erfdelen van de kinderen bij het eerste overlijden te laten uitrekenen en vastleggen in een akte. Over deze erfdelen hoeft bij het tweede overlijden namelijk niet opnieuw erfbelasting te worden betaald.

Als niet alle kinderen in het testament van de eerste en laatststervende ouder hetzelfde zijn, kan het lastig worden bij het overlijden van de laatste ouder. Dit komt voor bij samengestelde gezinnen, maar ook als de laatststervende ouder een kind heeft onterfd. Omdat de groep erfgenamen bij het eerste en tweede overlijden niet hetzelfde is, kan het vermogen niet simpelweg worden gedeeld. Er ontstaat dan vaak onenigheid over het bedrag waar de kinderen die bij het eerste overlijden in het testament stonden, recht op hebben. Als er veel tijd tussen het eerste en tweede overlijden zit is het vaak erg moeilijk om achteraf nog precies vast te stellen waar de erfenis destijds uit bestond en hoeveel alles waard was.

Het hof in Den Haag moest onlangs oordelen over een zaak waarin bij het overlijden van vader in 1999 de kinderen de erfdelen niet hebben vastgesteld. Bij het tweede overlijden blijkt de moeder niet alle kinderen, maar één dochter te hebben benoemd tot erfgenaam. Omdat de familie de woning destijds niet heeft getaxeerd moeten zij twintig jaar later nog overeenstemming bereiken over de waarde. Ze hebben er helaas een rechtszaak voor nodig gehad. De rechter heeft uiteindelijk drie deskundigen aangesteld om de waarde van twintig jaar terug te bepalen. De kosten van de procedure en de drie deskundigen zal een veelvoud zijn geweest van de kosten van het aanstellen van één taxateur in 1999.

Om dit soort ruzies te voorkomen is het erg belangrijk om bij het eerste overlijden de erfdelen direct uit te rekenen en te laten vastleggen in een notariële akte. Kunt u onze hulp gebruiken? Bel dan gerust voor het maken van een afspraak.

Bron: Hof Den Haag 18 december 2018, nr. 200.165.443/01 (ECLI:NL:GHDHA:2018:3850).