Juridisch ouderschap voor vrouwelijke partner van moeder

Printvriendelijke versie

Op niet al te lange termijn wordt het juridisch ouderschap voor de vrouwelijke partner van een moeder een feit. Nu de Eerste Kamer daar op 19 november in ruime meerderheid mee heeft ingestemd, zal de wet op 1 januari 2014 in werking treden.

Vanaf 1 januari 2014 regelt het Burgerlijk Wetboek dat de vrouwelijke partner van de moeder – ook wel duo- of meemoeder genoemd – zonder een procedure bij de rechter juridisch ouder van een kind kan worden. De nieuwe regeling heeft gevolgen voor het gezag over het kind, de naam en nationaliteit en voor het erfrecht. De wet sluit hiermee aan op de feitelijke verzorgings- en opvoedingssituatie van het kind van lesbische ouders. Naast het biologisch ouderschap biedt voortaan ook het sociale ouderschap grond voor familierechtelijke betrekkingen.
De nieuwe regels zorgen er voor dat de positie van kinderen geboren in lesbische relaties vrijwel gelijk wordt aan die van kinderen die in heteroseksuele relaties worden geboren. De belangrijkste wijzigingen zijn:
1. het moederschap van de duomoeder ontstaat van rechtswege als de duomoeder is gehuwd met de moeder van het kind en duidelijk is dat de biologische vader van het kind geen rol zal spelen in zijn verzorging en opvoeding;
2. in alle andere gevallen kan de duomoeder het kind erkennen;
3. de mogelijkheid om de rechter te verzoeken om vervangende toestemming voor erkenning wordt uitgebreid tot de zaaddonor die in een nauwe persoonlijke betrekking staat tot het kind;
4. de duomoeder die als levensgezel heeft ingestemd met een daad die de verwekking van het kind tot gevolg kan hebben gehad, wordt gelijk gesteld aan de mannelijke levensgezel. Daarmee is er grond om het moederschap van de duomoeder gerechtelijk vast te stellen en wordt de duomoeder ook alimentatieplichtig tegenover het kind.

Voor vrouwelijke geregistreerde partners van de moeder gelden de nieuwe regels niet. Zij kunnen het ouderschap nog steeds alleen krijgen via adoptie. Het is overigens wel de bedoeling dat deze groep vrouwen ook onder de nieuwe regels gaat, maar dat zal pas werkelijkheid worden als ook de aanpassingswet hiervoor door het parlement is geloodst en in het Staatsblad is gepubliceerd. Er is nog geen zicht op wanneer dat zal zijn.
De nieuwe regels gelden ook niet voor ouderschap van twee mannen, omdat een kind niet geboren kan worden in een relatie van twee mannen.

Wilt u meer weten over juridisch ouderschap en de gevolgen daarvan voor partners en kinderen? Bel ons voor het maken van een afspraak.

Bron: Opmaat Personen- en familierecht nieuws 2013/565